Matura z matematyki:
10 celów, krok po kroku
Pięć celów to prawie połowa matury
Gdzie są punkty
Dziesięć celów w tej kolejności
Cele są ułożone według punktów na maturze: pierwsze pięć daje średnio 24,9 z 50, a wszystkie dziesięć 41,4.
Geometria analityczna
Punkty idą po kolei: równanie z układu, punkty i , współczynnik prostej , jej równanie, układ z równaniem okręgu, na końcu .
Geometria analityczna
Z układu prostej i paraboli wychodzą i , a środek okręgu to środek odcinka : . Prosta jest nachylona do osi pod kątem , a leży nad nią, więc prosta ma współczynnik kierunkowy, czyli tangens kąta nachylenia, . Ta prosta przecina okrąg w i w drugim punkcie, więc .
Parametr i wzory Viète’a
Punkt za , cztery za warunek: postać z sumą i iloczynem, nierówność z , jej rozkład na czynniki i ; szósty za część wspólną.
Parametr i wzory Viète’a
Dwa różne rozwiązania są, gdy , czyli lub . Warunek upraszcza się do , a wzory Viète’a, czyli suma rozwiązań i ich iloczyn , dają , więc . Część wspólna obu warunków to .
Optymalizacja z pochodną
Sześć punktów za sześć zapisów: krawędź podstawy, wzór , dziedzinę, pochodną, i zdanie o zmianie znaku pochodnej.
Optymalizacja z pochodną
Odcinek , wysokość i połowa przekątnej podstawy tworzą trójkąt prostokątny, więc krawędź podstawy to , więc , a dziedzina, czyli dozwolone wysokości, to . Pochodna zeruje się w . Przed tym punktem pochodna jest dodatnia, a za nim ujemna, więc objętość jest tam największa.
Ciągi i szereg geometryczny
Punkt za jedno z równań, drugi za układ trzech, trzeci za równanie z jedną niewiadomą, czwarty za oba , piąty za , , .
Ciągi i szereg geometryczny
W ciągu geometrycznym środkowy wyraz spełnia , a w arytmetycznym jest średnią sąsiednich, więc ; z wychodzi . Po wstawieniu do masz , czyli albo . Wyrazy mają być dodatnie, więc , , .
Trygonometria: wzory i równania
Punkt za wzory na kąt , dalej za postać ze wspólnym czynnikiem, iloczyn równy zeru i jedno rozwiązane równanie; piąty za wszystkie sześć liczb.
Trygonometria: wzory i równania
Wszystko zapisujesz przez kąt : oraz . Wspólny czynnik wyłączasz, a nie dzielisz przez niego: , co daje serie, czyli rozwiązania zapisane jednym wzorem, i . W przedziale leży sześć z nich: , , , , , .
Planimetria: trójkąty
Punkt za równanie z sinusem kąta , drugi za , trzeci za równanie z twierdzenia cosinusów, czwarty za .
Planimetria: trójkąty
Twierdzenie sinusów mówi, że bok podzielony przez sinus kąta naprzeciw niego to średnica okręgu opisanego: , więc . Naprzeciw najdłuższego boku leży największy kąt, więc , a nie . Twierdzenie cosinusów, , daje .
Planimetria: okręgi i czworokąty
Po punkcie za każdy z trzech warunków: sumy boków, kąt , ; czwarty za równanie z jedną niewiadomą, piąty za boki, szósty za pole.
Planimetria: okręgi i czworokąty
Okrąg wpisany daje równe sumy przeciwległych boków, , czyli , a opisany daje . Twierdzenie cosinusów dla przekątnej w trójkątach i daje oraz , gdzie . Stąd , , a pole to .
Stereometria
Punkt za , drugi za równanie z twierdzenia cosinusów, trzeci za , czwarty za pole powierzchni całkowitej.
Stereometria
Z jedynki trygonometrycznej, , masz , a obie przekątne mają długość , gdzie to wysokość bryły. Twierdzenie cosinusów w trójkącie z tych przekątnych i krawędzi daje . Pole to dwie podstawy i trzy ściany: .
Prawdopodobieństwo
Punkt za , , i , drugi za sumę trzech składników ze wzoru Bernoullego, trzeci za wynik .
Prawdopodobieństwo
To schemat Bernoullego, czyli seria niezależnych prób z tą samą szansą sukcesu: , , , a „co najwyżej dwa” to 0, 1 albo 2 sukcesy. . Zaokrąglasz dopiero na końcu: .
Pochodna: styczna i ekstrema
Punkt za albo za pochodną, drugi za oba te zapisy, trzeci za równanie stycznej .
Pochodna: styczna i ekstrema
Punkt leży na wykresie, więc , czyli . Pochodną ułamka liczysz wzorem : , więc . Styczna ma współczynnik kierunkowy i przechodzi przez : , czyli .
Geometria analityczna: okrąg i prosta na współrzędnych
Zadanie z geometrii analitycznej jest na każdej maturze i daje od 4 do 6 punktów. Zawsze jest w nim okrąg albo parabola, zwykle także prosta, a rozwiązanie to te same cztery ruchy.
Z równania okręgu odczytujesz środek i promień . Uważaj na znaki: oznacza .
Punkt wspólny prostej i krzywej spełnia oba równania naraz. Wstawiasz z równania prostej do drugiego równania i zostaje równanie kwadratowe z jedną niewiadomą.
Szukany punkt zapisujesz przez jedną niewiadomą, na przykład , gdy leży na prostej . Zdanie z treści, na przykład o odległości, zamieniasz na równanie z .
Równanie daje zwykle dwa rozwiązania. Zostawiasz to, które spełnia warunek z treści, na przykład dodatnią pierwszą współrzędną, i piszesz, dlaczego drugie odpada.
Układ prostej i paraboli daje , czyli lub ; ma ujemną pierwszą współrzędną, więc , .
leży na prostej , więc i zostaje jedna niewiadoma .
Odległość od prostej : , czyli .
Stąd albo ; treść wymaga dodatniej pierwszej współrzędnej, więc i .
Geometria analityczna: okrąg i prosta na współrzędnych
Równanie kwadratowe z parametrem i wzory Viète’a
Parametr to litera, zwykle , od której zależą liczby w równaniu, a pytanie brzmi: dla jakich rozwiązania spełniają warunek. Klucz punktuje osobno , warunek z treści i część wspólną.
Równanie kwadratowe ma dwa różne rozwiązania tylko przy , nie przy . Gdy przy stoi wyrażenie z , dopisujesz, że nie jest zerem.
Warunek z treści sprowadzasz do sumy i iloczynu rozwiązań, na przykład . W zadaniu 5 z czerwca 2025 bez odjęcia zostają 2 punkty z 4.
Wzory Viète’a podają sumę rozwiązań i ich iloczyn . Po podstawieniu zostaje równanie albo nierówność z samym .
Odpowiedź to tylko te , które spełniają wszystkie warunki naraz. Zaznaczasz je na osi liczbowej i odrzucasz każde spoza wyniku z .
oraz , więc i .
Warunek zapisujesz jako , żeby zostały tylko suma i iloczyn.
Wzory Viète’a: , ; po podstawieniu .
spełnia to równanie, a dzielenie przez daje , czyli .
odpada, więc lub .
Równanie kwadratowe z parametrem i wzory Viète’a
Ciąg geometryczny ukryty w warunku: suma, iloraz, niewiadoma
Ciąg geometryczny był na każdej z 7 ostatnich matur, prawie zawsze razem z ciągiem arytmetycznym albo z sumą szeregu. Po przełożeniu na układ równań z dwiema niewiadomymi rozwiązujesz go zawsze tym samym schematem.
W ciągu geometrycznym każdy wyraz to poprzedni razy stała , a w arytmetycznym poprzedni plus stała . Trzy kolejne wyrazy , , ciągu geometrycznego spełniają .
Każdy wyraz zapisujesz przez pierwszy wyraz i różnicę albo iloraz: lub . Wtedy całe zadanie to układ dwóch równań.
Układ zwykle daje dwa rozwiązania, a jedno z nich łamie treść: ciąg ma być rosnący albo wyrazy dodatnie. Odrzucasz je jednym zdaniem z powodem.
Suma wszystkich wyrazów nieskończonego ciągu geometrycznego istnieje tylko wtedy, gdy , i wynosi . Najpierw zapisujesz warunek, potem liczysz.
Z jest , a warunek daje .
Po uproszczeniu , czyli albo .
Ciąg jest rosnący, więc różnica jest dodatnia: zostaje , a odrzucasz.
i , więc i .
Suma wszystkich wyrazów to .
Ciąg geometryczny ukryty w warunku: suma, iloraz, niewiadoma
Optymalizacja: największa albo najmniejsza wartość
Egzaminator sprawdza cały łańcuch: wzór funkcji jednej zmiennej, dziedzinę, czyli dozwolone wartości zmiennej, pochodną i uzasadnienie znakiem pochodnej. Klucz daje punkt za każde ogniwo osobno.
Z warunków treści wyznaczasz drugą wielkość i wstawiasz ją do wzoru na pole albo objętość. Zostaje funkcja jednej zmiennej.
Długości muszą być dodatnie, a treść często daje ograniczenie, na przykład podstawa najwyżej 10 m. Dziedzina decyduje, czy miejsce zerowe pochodnej w ogóle się liczy.
Pochodna dodatnia znaczy, że funkcja rośnie, a ujemna, że maleje. Pochodną ułamka liczysz wzorem .
Miejsce zerowe pochodnej to tylko kandydat. Minimum jest tam, gdzie pochodna zmienia znak z ujemnego na dodatni, a maksimum odwrotnie; zapisujesz to zdaniem.
Optymalizacja: największa albo najmniejsza wartość
Udowodnij: pełne rozumowanie, nie przykład
Egzaminator sprawdza, czy teza, czyli zdanie do wykazania, wynika z założeń dla wszystkich liczb, a nie dla kilku. Każde przejście ma działać w obie strony, a każde założenie ma zostać użyte.
Nierówność zamieniasz na . Znak jednego wyrażenia łatwiej ocenić niż porównanie dwóch.
Szukasz iloczynu, w którym widać kwadrat, na przykład . Kwadrat liczby rzeczywistej nigdy nie jest ujemny.
Z i wynika . Z wynika , a nie tylko .
Iloczyn dwóch liczb dodatnich jest dodatni, więc nierówność z treści jest prawdziwa. Bez tego zdania nie ma ostatniego punktu.
Udowodnij: pełne rozumowanie, nie przykład
Rozwiąż i zapisz pełny zbiór rozwiązań
Egzaminator sprawdza, czy zbiór rozwiązań jest pełny i bez zbędnych liczb. Przy wartości bezwzględnej, zwanej modułem, czyli odległości liczby od zera, punkty są za przedziały, przypadki, części wspólne i zbiór.
Wyrażenie pod modułem zmienia znak tam, gdzie jest zerem. Dla to i , czyli trzy przedziały pokrywające całą oś.
Moduł wyrażenia ujemnego w danym przedziale opuszczasz ze zmianą znaku, a nieujemnego bez zmiany. Dla masz .
Wynik obowiązuje tylko w swoim przedziale. Dla wychodzi , a dla warunek spełnia cały przedział.
Sumujesz wyniki ze wszystkich przedziałów i sklejasz sąsiednie kawałki: .
Brak dziedziny, warunku albo uzasadnienia: tu znikają punkty
Brak dziedziny, warunku albo uzasadnienia: tu znikają punkty
Brak dziedziny, warunku albo uzasadnienia: tu znikają punkty
Brak dziedziny, warunku albo uzasadnienia: tu znikają punkty
Sześć zasad na każde zadanie
Klucz punktuje etapy: zapisuj każdy krokZa pierwszy poprawny zapis jest punkt, nawet gdy zadanie nie jest dokończone.
Warunki zapisz przed rachunkiemDziedzina, , , dzielnik różny od zera: nimi na końcu odrzucasz złe rozwiązania.
Odpowiedz dokładnie na pytanie z poleceniaOstatni punkt jest prawie zawsze za wynik, o który pytają, sprawdzony z warunkami treści.
W dowodzie każde przejście ma swój powódKażde założenie użyte, a na końcu zdanie, dlaczego teza, czyli zdanie do wykazania, jest prawdziwa.
Rysunek z literami, nic odczytanego z rysunkuRysunek w arkuszu jest poglądowy: równość odcinków albo prostopadłość trzeba uzasadnić.
Licz dokładnie, zaokrąglaj na końcu, dopisz jednostkęDotyczy zadań z kontekstem, na przykład o stygnięciu kawy albo o psujących się pralkach.
Nie wszystko waży tyle samo
Geometria analityczna daje 5,3 pkt, granice ciągów i funkcji 0,9 pkt: 6 razy mniej.
Równania trygonometryczne dają 4,1 pkt, granice ciągów tylko 0,3 pkt: 14 razy mniej.
Obliczenia w figurze lub bryle dają 7,9 pkt, wzór wykładniczy z treści 1,1 pkt.
Plan nauki w pięciu krokach
HomeEndpierwszy / ostatni
Fpełny ekran · ?ta ściąga
klik: prawa połowa dalej, lewa wstecz