Uczymy chemii rozszerzonej uczniów, którzy zdają ją na kierunek lekarski, farmację, stomatologię, weterynarię albo biotechnologię. Zanim ułożyliśmy plan, przeczytaliśmy 301 zadań z siedmiu ostatnich matur rozszerzonych razem z kluczami CKE. Wyszło z tego, gdzie leżą punkty i za co klucz je zabiera. Lekcja trwa 40 minut, a pierwsza jest za darmo.
Matura rozszerzona z chemii ma 60 punktów. Na arkuszach CKE z lat 2023–2026 (maj i czerwiec) policzyliśmy, za co dokładnie są te punkty. Trzy liczby z tej analizy ustawiają całe przygotowanie:
Wniosek dla korepetycji jest prosty. Uczeń, który dobrze zna teorię, a gubi się w rachunkach, oddaje na maturze kilkanaście punktów. Dlatego obliczenia ćwiczymy od pierwszego miesiąca, a nie dopiero przed egzaminem.
Na maturze z maja 2024 w zadaniu 19 trzeba było policzyć, ile surowca (karbidu, czyli CaC2) potrzeba, żeby otrzymać określoną ilość PVC, gdy reakcja ma wydajność 78%, a surowiec zawiera 82% czystego związku. Wynik z klucza to około 160 g. Najczęstszy błąd z analizy: uczeń mnoży przez 0,78 i 0,82, zamiast przez nie dzielić.
Na lekcji pokazujemy to na prostszych liczbach, zanim uczeń siądzie do arkusza. Załóżmy, że z równania reakcji wychodzi 1 mol czystego CaC2, czyli 64 g.
64 g · 0,78 · 0,82 ≈ 41 g
Wyszło mniej surowca, niż potrzeba w idealnych warunkach. To nie może być prawda: skoro część surowca to zanieczyszczenia, a reakcja nie idzie do końca, trzeba go wziąć więcej.
64 g : 0,78 ≈ 82,1 g czystego CaC2, a potem 82,1 g : 0,82 ≈ 100 g surowca
Najpierw wydajność: żeby przereagowało 64 g, trzeba dać 82,1 g. Potem czystość: 82,1 g czystego związku jest w około 100 g surowca. Jeden kontrolny rzut oka (czy wynik jest większy od 64 g?) wyłapuje ten błąd, zanim kosztuje punkty.
Takie „kontrolne pytanie” dajemy uczniowi do każdego typu obliczeń. Po kilku tygodniach zadaje je sobie sam.
Każdy z nich wzięliśmy z klucza CKE do konkretnego zadania. Wszystkie są do wyćwiczenia, bo za każdym razem chodzi o ten sam odruch.
Przy stałej równowagi trzeba podzielić liczby moli przez objętość naczynia (4,0 dm³). Kto podstawi same mole, dostaje wynik 4 razy za mały.
Miareczkowanie robi się na 25 cm³, a pytanie dotyczy całej kolby 500 cm³. Bez pomnożenia przez 20 procent miedzi w stopie wychodzi zły.
Objętość gazu była podana w innych warunkach niż normalne. Trzeba było liczyć z równania Clapeyrona, a odruchowe 22,4 dm³/mol daje błędny wzór związku.
Stosunek objętości etanu do propanu to 3 : 1, bez jednostki. Dopisane „dm³” kosztowało punkt mimo dobrego rachunku.
Kolejność nie idzie prosto według punktów. Kinetyka, równowaga i pH dają najwięcej, ale bez sprawnej stechiometrii nie da się ich policzyć. Dlatego mol i rachunki są na początku.
Kilka zadań z prawdziwych arkuszy: jedno obliczeniowe, jedno z doświadczeniem, jedno z chemii organicznej. Widać, czy uczeń traci punkty na wiedzy, na rachunkach czy na zapisie odpowiedzi.
Przeliczanie mas, moli i objętości do odruchu, wydajność, nadmiar i niedomiar, skład mieszanin. Równolegle konfiguracje elektronowe i układ okresowy, które wracają na każdej maturze.
Działy za 11,7 punktu na jednej maturze. Stała równowagi, reguła przekory z policzeniem moli gazów, pH słabych kwasów i zasad, hydroliza soli, krzywe miareczkowania.
Węglowodory, kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze, związki azotu. Do tego opisywanie doświadczeń: obserwacja z nazwą koloru i stanu, osobno wniosek o substancji.
Arkusze CKE w warunkach egzaminu, z kartą wzorów i kalkulatorem, sprawdzane według klucza. Po każdym lista punktów straconych na zapisie, a nie na wiedzy.
Kto zaczyna w styczniu albo później, dostaje ten sam plan w krótszej wersji: więcej lekcji w tygodniu i od razu zadania z arkuszy zamiast powtórki od podstaw.
Na kierunek lekarski uczelnie liczą zwykle biologię rozszerzoną i drugi przedmiot, najczęściej chemię. Dokładne zasady i progi z poprzednich lat każda uczelnia publikuje na swojej stronie rekrutacyjnej. Na lekcji próbnej pomagamy policzyć, ile punktów brakuje do konkretnego kierunku.
Wielu naszych uczniów ma oba przedmioty u nas, często u dwóch różnych korepetytorów. Koordynator układa lekcje tak, żeby się nie nakładały, a rodzic dostaje raporty z obu w jednej aplikacji. Plan z biologii opisaliśmy osobno: korepetycje z biologii rozszerzonej.
„Firma bardzo dobrze zorganizowana. Jasne zasady współpracy. Korepetycje odbywają się zgodnie z planem. Praca korepetytorów profesjonalna. Syn bardzo zadowolony z korepetycji z chemii z Julią oraz z biologii z Anną.”
„Prowadzone przez Panią Gabrysię. Jesteśmy na początku korepetycji. Wszystko zorganizowane jasno i przejrzyście. Zajęcia odbywają się zgodnie z założeniami.”
Aktualizacja: 28 października 2026Źródła: Arkusze maturalne CKEAnaliza matury z chemiiProfTutoring to marka Professional Tutoring sp. z o.o.
40 minut z korepetytorem na zadaniach z arkuszy CKE, bez płatności. Po lekcji umawiamy krótką rozmowę z rodzicem: mówimy, co wyszło, i proponujemy plan. Jeśli nie pasuje, po prostu nie kontynuujesz. Zero ryzyka, zero zobowiązań!
