Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) 10 listopada 2026 r. skierowało do konsultacji projekt zmiany ustawy Prawo oświatowe. Według projektu dyrektor szkoły albo upoważniony przez niego pracownik będzie mógł sprawdzić zawartość plecaka, torby i kurtki ucznia, także wykrywaczem metalu. Dotyczy to uczniów wszystkich szkół i przedszkoli, publicznych i niepublicznych, oraz osób z zewnątrz, np. rodziców. Projekt jeszcze nie obowiązuje.
Dziś przepisy nie mówią wprost, czy dyrektor może sprawdzić plecak ucznia, kiedy podejrzewa, że ktoś wniósł do szkoły niebezpieczny przedmiot. Projekt dopisuje do art. 68 Prawa oświatowego sześć ustępów (1a–1f), które to regulują.
| Sprawa | Według projektu |
|---|---|
| Kto kontroluje | Dyrektor szkoły lub placówki albo pracownik, którego upoważnił |
| Kogo | Uczniów oraz osoby, które nie są uczniami ani pracownikami szkoły, a wchodzą na jej teren lub na nim przebywają |
| Co wolno sprawdzić | Zawartość bagażu i odzieży wierzchniej, także urządzeniem wykrywającym metal |
| Czego nie wolno | Kontroli osobistej, czyli sprawdzania ciała i ubrania innego niż wierzchnie |
| Jak | Z poszanowaniem godności i innych dóbr osobistych osoby kontrolowanej |
| Gdy ktoś odmówi | Dyrektor powiadamia policję, a uczeń czeka na nią w miejscu wskazanym przez dyrektora |
| Szkoły niepubliczne | Te same zasady (nowy art. 173b) |
W komunikacie MEN najważniejsze jest jedno zdanie: „Nie chodzi o rutynowe, codzienne kontrole plecaków ani o przeszukiwanie osobiste uczniów”. Kontrola ma być reakcją na konkretne zagrożenie.
W uzasadnieniu projektu MEN pisze wprost, skąd ten pośpiech: w październiku 2026 r. w jednej ze szkół pracownik zginął od niebezpiecznego narzędzia. Projekt przewiduje też wykrywacze metalu, ale MEN zaznacza, że nie oznacza to obowiązku stawiania bramek we wszystkich szkołach.
Odebrane rzeczy dyrektor zamyka w bezpiecznym miejscu i przekazuje policji. Jeśli uczeń jest niepełnoletni, dyrektor powiadamia też rodziców i sąd rodzinny.
Na razie to projekt. Poniżej to, co wynika z jego treści, jeśli Sejm uchwali go w tym brzmieniu.
Siódmoklasista, u którego nauczyciel upoważniony przez dyrektora znajdzie w plecaku petardy, odda je szkole, a szkoła przekaże je policji. Rodzice dostaną informację od dyrektora, a sprawa trafi też do sądu rodzinnego. Dziecko, które odmówi otwarcia plecaka, poczeka na policję w miejscu wskazanym przez dyrektora.
Uczniowi klasy maturalnej, który skończył 18 lat, szkoła nie odbierze papierosów ani e-papierosa, bo ten punkt projekt ogranicza do osób poniżej 18 lat. Alkohol, narkotyki i niebezpieczne przedmioty odbierze każdemu. Przy pełnoletnim uczniu przepis nie każe zawiadamiać rodziców ani sądu rodzinnego, tylko policję.
Kontrola obejmuje też osoby z zewnątrz, więc rodzica z torbą na zebraniu też. Po wejściu ustawy w życie każda szkoła i przedszkole ma 2 miesiące, żeby wpisać do statutu zasady wstępu na swój teren. Przedszkola dopiszą tam także zasady przebywania osób z zewnątrz, obok zasad przyprowadzania i odbierania dzieci.
Druga część dotyczy nauczycieli i zmienia art. 63 Karty Nauczyciela. Nauczyciel ma być chroniony jak funkcjonariusz publiczny także wtedy, gdy ktoś zaatakuje go poza szkołą z powodu jego pracy. Dyrektor i organ prowadzący będą musieli zawiadomić policję albo prokuraturę o napaści, groźbach czy znieważeniu nauczyciela. Nauczyciel, który padnie ofiarą przestępstwa, dostanie bezpłatną pomoc prawną, a po zdarzeniu zagrażającym jego życiu lub zdrowiu bezpłatną pomoc psychologiczną. Zapewnia je organ prowadzący szkołę, najczęściej gmina albo powiat.
Osoby, które chcą założyć niepubliczną szkołę albo przedszkole, oraz przyszły dyrektor i nauczyciele mają być sprawdzani pod kątem karalności już przy wniosku o zezwolenie albo o wpis do ewidencji. Kuratorium dostanie też łatwiejszą drogę do kontroli takich szkół.
Jeśli twoje dziecko chodzi do szkoły niepublicznej, obejmą je te same zasady kontroli plecaków co w szkole publicznej.
Aktualizacja: 11 listopada 2026Źródła: MEN, 10.11.2026: Bezpieczniejsze szkoły i większa ochrona nauczycieliProjekt ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe (UD494) w Rządowym Centrum LegislacjiProfTutoring to marka Professional Tutoring sp. z o.o.
40 minut z korepetytorem na zadaniach z arkuszy CKE, bez płatności. Po lekcji umawiamy krótką rozmowę z rodzicem: mówimy, co wyszło, i proponujemy plan. Jeśli nie pasuje, po prostu nie kontynuujesz. Zero ryzyka, zero zobowiązań!
