Zakaz telefonów w szkołach podstawowych od 1 września 2026 r. Co mówi ustawa, a co zależy od statutu

Od 1 września 2026 r. uczniowie szkół podstawowych nie mogą korzystać z telefonów komórkowych w czasie lekcji, przerw i zajęć poza szkołą. Zakaz wprowadziła ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie Prawa oświatowego (Dz.U. 2026 poz. 1036). Ma trzy wyjątki, obejmuje też smartwatche i tablety, a w przedszkolach dzieci nie mogą telefonów nawet przynosić. Licea, technika i szkoły branżowe same wpisują do statutu zasady albo zakaz. Statuty trzeba dostosować do 31 grudnia 2026 r.

Czego zakazuje ustawa

Nowy art. 98a Prawa oświatowego zakazuje uczniom szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży korzystania z telefonów i innych urządzeń, które łączą się na odległość albo nagrywają obraz lub dźwięk. Zakaz działa na terenie szkoły podczas zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz na zajęciach organizowanych poza szkołą, np. na lekcji wychowania fizycznego na pływalni. Dotyczy szkół publicznych i niepublicznych.

Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) wyjaśnia w przewodniku z 27 sierpnia 2026 r., że zakaz obejmuje także przerwy, świetlicę i koła zainteresowań, a z urządzeń również laptopy, tablety i smartwatche. Zwykły zegarek, kalkulator i glukometr zakazem objęte nie są.

Trzy wyjątki

Ustawa pozwala korzystać z telefonu w szkole podstawowej w trzech sytuacjach:

1. nauczyciel zgodzi się na to, bo telefon jest potrzebny na lekcji, przy sprawdzaniu wiedzy albo do kontaktu z rodzicami w nagłej sytuacji (według MEN taka zgoda może być ustna);
2. dyrektor szkoły, na wniosek ucznia albo rodzica, pozwoli korzystać z urządzenia z powodu choroby, niepełnosprawności albo innych szczególnych potrzeb, np. aplikacji, która monitoruje stan zdrowia; odmowę dyrektor musi uzasadnić na piśmie;
3. pojawi się bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia albo mienia.

Zakaz nie obejmuje wycieczek ani internatu. Zasady w obu przypadkach określa statut, który może tam wprowadzić zakaz z tymi samymi wyjątkami. Nauczycieli i innych pracowników szkoły ustawa nie dotyczy.

Czego szkoła zrobić nie może

Według przewodnika MEN szkoła podstawowa nie może zabronić przynoszenia telefonu, a nauczyciel nie może siłą odebrać go uczniowi. Dyrektor może urządzić miejsce do przechowywania telefonów, np. szafki, ale tylko za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Gdy takie miejsce jest, uczeń musi tam odkładać telefon, a nauczyciel może mu to nakazać. Ustawa wymaga też, żeby osoby postronne nie mogły przeglądać zawartości odłożonych urządzeń.

Za złamanie zakazu szkoła stosuje działania wychowawcze albo kary przewidziane w statucie. Rodzice niepełnoletnich uczniów mają w ustawie obowiązek współpracy ze szkołą przy przestrzeganiu tych zasad.

Przedszkola, licea i technika

W przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach (zerówkach) dzieci nie mogą telefonów ani używać, ani przynosić. W liceach, technikach, szkołach branżowych i szkołach podstawowych dla dorosłych ustawa nie wprowadza zakazu wprost. Statut musi tam określić „warunki albo zakaz” korzystania z urządzeń, z tymi samymi trzema wyjątkami, i według MEN nie może tematu pominąć. Szkoła ponadpodstawowa może więc wybrać pełny zakaz, zakaz tylko na lekcjach albo inne zasady.

Stare statuty do końca roku

Szkoły mają czas na zmianę statutów do 31 grudnia 2026 r. W projekcie rządowym był 31 października, a Sejm termin przesunął. Do czasu zmiany zostają w mocy dotychczasowe zapisy statutu o telefonach (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej). MEN nie wyjaśnił w opublikowanych materiałach, jak w tym okresie pogodzić ustawowy zakaz ze statutem, który pozwalał np. na telefon na przerwie. Do ustawy nie przewidziano rozporządzeń wykonawczych.

Dla redakcji: najnowszy tekst jednolity Prawa oświatowego (Dz.U. 2026 poz. 820) nie zawiera jeszcze art. 98a–98d. Przy cytowaniu przepisów o telefonach właściwy adres to Dz.U. 2026 poz. 1036. Część mediów podawała termin na statuty 31 października; to był termin z projektu.

Jak powstała ustawa

Ustawa połączyła projekt poselski (druk nr 1526 z czerwca 2025 r.) i rządowy (druk nr 2668, przyjęty przez Radę Ministrów 2 czerwca 2026 r.). Sejm uchwalił ją 3 lipca 2026 r.: za było 420 posłów, przeciw 6, a 4 wstrzymało się od głosu. Senat przyjął ją bez poprawek 8 lipca, prezydent podpisał 30 lipca, a w Dzienniku Ustaw ukazała się 3 sierpnia. W trakcie prac w Sejmie zakaz rozszerzono na przedszkola. Rzecznik Praw Dziecka w opinii z 25 lipca 2025 r. do projektu poselskiego opowiadała się za tym, żeby o zasadach decydowała każda szkoła.

Co mówią dane

MEN nie zbiera danych o tym, w ilu szkołach obowiązywał zakaz przed ustawą; napisał to w uzasadnieniu projektu. Często cytowane 60% szkół z zakazem pochodzi z badań sprzed 2020 r., a ministerstwo w 2025 r. przyznało, że nie ma danych, które by tę liczbę potwierdzały.

W badaniu NASK z jesieni 2024 r. (około 3,7 tys. uczniów klas 7–8 i 1–2 szkół ponadpodstawowych) 45% uczniów mówiło, że w ich szkole z telefonu można korzystać tylko na przerwach, a 14%, że wcale. W badaniu PISA 2025 urządzenia cyfrowe rozpraszały na lekcjach 75% polskich 15-latków, przy średniej 59% w Unii Europejskiej i 60% w krajach OECD. Zakaz obejmuje około 13,9 tys. szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, w których w roku szkolnym 2025/2026 uczyło się 3,3 mln uczniów (GUS, dane wstępne).

Podpis do przedruku: Źródło: ProfTutoring.pl na podstawie ustawy z 3 lipca 2026 r. i materiałów MEN z linkiem do proftutoring.pl/media-telefony-w-szkolach-przepisy